En sık görülen deri hastalıklarından biri olan akne, temel olarak ciltteki yağ bezlerinin bir hastalığıdır. Yüzde yağ bezlerinin en sık bulunduğu alın, burun, çenede sivilceler görülür. Vücutta ise yağ bezlerinin en sık bulunduğu sırtın üst kısmı ve göğüs bölgesinin üst kısmında sivilceler oluşabilir. Ergenlik döneminden sonra veya 40 yaşından sonra (geç erişkin dönemde) sivilce görülebilir. Sivilce ya da akne sadece ergenlik dönemi hastalığı  değildir. Erkeklerde daha şiddetli formlarda sivilce görülür. Özellikle yüz tutulumundan dolayı önemli kozmetik ve ciddi psikososyal problemlere neden olabilir.

Her yaşa uygun tedavi 

Ergenlik sivilcesi hayatı tehdit eden bir hastalık değildir. Ancak özellikle gençlerin dış görünümünü etkiler ve kozmetik olarak hastaları rahatsız eder. Bu durum gençlerin sosyal hayatını etkileyebilir ve kendilerini izole edebilirler. Atlas Tıp Merkezi’nde Deri ve Zührevi Hastalıklar Kliniği’nde sivilce tedavisi her yaşta yapılabilir. Sivilcenin şiddetine göre tedavi edilmesi gerekir. İltihaplı ve iltihapsız sivilceler için uygun olan kremler, losyonlar, antibiyotikler, A vitamini ilaçları, hormonal ilaçlar (sadece kadın hastalar için), küçük cerrahi uygulamalar ( siyah noktaların mekanik olarak çıkarılması gibi), altıniğne,lazer uygulamaları verilebilir.

Sivilce neden oluşur?

  • Yağ bezlerinin aşırı çalışmasına bağlı ciltte yağ birikimi (sebum artışı)
  • Mikroorganizmalar (cilt yüzeyinde bulunan mikrobik etkenler)
  • Hormonal faktörler (erkeklik hormonlarının fazla çalışması ya da bazı hormon hastalıkları)
  • Genetik faktörler (yağlı cilt yapısı)
  • Ciltteki yağ bezlerinin cilde açıldığı alanlarda keratinöz madde olan artıkların birikmesi
  • İmmünolojik faktörler

Hormonal problemler nasıl sivilce oluşturur?

  • Ergenlik döneminden önce yağ bezleri oldukça küçüktür ve sivilce oluşturmazlar.
  • Ergenlik döneminde ve sonrasında hormonal faktörlerin devreye girmesi (yumurtalık ve testislerden salgılanan hormonlar) yağ bezlerinin büyümesine ve ciltte aşırı yağ birikimine neden olur.
  • Androjenler (en önemli androjenik hormon testosterondur) hem erkek hem de kadınlarda bulunan hormonlardır. Ergenlik dönemiyle birlikte androjen seviyesinde artış olur. Androjenler yağ bezlerinin aşırı çalışmasına yol açar ve bu durum sivilce oluşumuna zemin hazırlar.
  • Anne ve babanın sivilce hastalığı varsa; çocukta sivilce görülme olasılığı yüzde 50’den fazladır.

Akne (ergenlik sivilcesi) oluşumunu tetikleyen durumlar nelerdir?

  • Akne (ergenlik sivilcesi)
  • Bazı yiyecekler: Çikolata, fındık, fıstık.
  • Bazı ilaçlar: Kortizonlar, vücut geliştirmek için verilen ilaçlar.
  • Menstrüel siklus (kadınların adet dönemi)
  • Güneş ışığı
  • Kozmetikler
  • Aşırı terleme
  • Psikolojik faktörler ve stres
  • Sigara
  • Son yapılan çalışmalarda “gizli şeker hastalığı”nın (reaktif hipoglisemi) sivilcenin oluşumuna neden olabileceği bildirilmiştir.

Sivilcenin klinik görünümleri;

  • İltihapsız olan sivilce lezyonları:Siyah noktalar (açık komedon), beyaz noktacıklar (kapalı komedon)
  • İltihaplı sivilce lezyonları:Sarı irinli kabartılar (püstül), kırmızı kabartılı lezyonlar (papül), apse oluşumu
  • Sivilce izleri: Sert-kabarık görünümlü olanlar, delik şeklinde olan çukurcuklar (ice pit)

Sivilce tedavi edilmesi gereken bir hastalık mıdır?

Ergenlik sivilcesi hayatı tehdit eden bir hastalık değildir. Ancak özellikle gençlerin dış görünümünü etkiler ve kozmetik olarak hastaları rahatsız eder. Bu durum gençlerin sosyal hayatını etkileyebilir ve kendilerini izole edebilirler. Ayrıca bu durum çeşitli derecelerde psikolojik sorunlara yol açabilir. Diğer taraftan sivilcenin en önemli riski iz bırakmasıdır. Kimse yüzünde kalıcı iz kalmasını istemez. Sivilce problemi zamanında ve doğru bir şekilde tedavi edilmezse ciltte kötü görünümlü iz bırakabilir. Sivilce izi tedavisi sivilceden daha zordur ve daha pahalıya malolur.

Sivilce tedavisi nasıl yapılmalıdır?

  • Sivilce tedavisi her yaşta yapılabilir.
  • Tedavi edilmeyen sivilceler iz bırakarak iyileşirler. Sivilce izleri kozmetik olarak kötü görünümlü olabilir.
  • Tedavi için mutlaka bir dermatoloğa (cilt hastalıkları uzmanı) başvurulmalıdır.
  • Eczanelerde dermatolog reçetesi dışında hazırlanan bazı karışımlar ya da aktarlardan alınan bazı bitkisel olan maddeler kesinlikle kullanılmamalıdır.
  • Sivilce tedavisi için sabırlı olunmalıdır. Çünkü tedavi sivilcenin şiddetine göre uzayabilir. (2, 3 ay ya da 1 yıl)
  • Sivilce tedavisi sırasında ve tedavi sonrasında, cilt için uygun bakım ürünleri ve temizleyici gibi kozmetikler için mutlaka dermatoloğa danışılmalıdır.
  • Sivilcenin şiddetine göre tedavi edilmelidir. İltihaplı ve iltihapsız sivilceler için uygun olan kremler, losyonlar, antibiyotikler, A vitamini ilaçları, hormonal ilaçlar (sadece kadın hastalar için), küçük cerrahi uygulamalar (koter, siyah noktaların mekanik olarak çıkarılması gibi), ve lazer uygulamaları verilebilir.

Sivilce tedavisi sırasında kozmetik ürün kullanılabilir mi?

Sivilce tedavisi sırasında dermatoloğun önerdiği kozmetik ürünler kullanılabilir. Bu ürünler temizleyici sabun ya da losyonlar, nemlendirici ürünler, bakım ürünleri olabilir.

Sivilceler tedavi edildikten sonra tekrar çıkabilir mi?

Bu durum kişinin cilt yapısına bağlıdır. Yağlı bir cilt sivilce için riskli bir durumdur. Cildin yağlanmasını engelleyen uygun ürün kullanımıyla sivilce oluşumu önlenir. Ancak tedavi sonrası sivilcelerin bir daha tekrarlamayacağını garanti etmek doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü bu durum kişiden kişiye değişir. Tedavi ile birlikte yeni sivilce oluşumu kontrol altına alınabilir ve sivilce izi oluşumu önlenir.